Soft skills zijn geen bijvak meer
Door Inge Luyben- van der Heijden op 5 Oct 2026
Twee junioren met hetzelfde technische niveau, twee vergelijkbare opdrachtgevers. Een half jaar later draait de één mee in een migratietraject en zit de ander vast in werk dat steeds wordt teruggestuurd. Het verschil zit niet in wat ze kunnen bouwen. Het zit in de gesprekken voordat ze gaan bouwen. En dat verschil merk jij als opdrachtgever als eerste.
Ze zitten meteen bij je aan tafel
Onze trainees leren bouwen. Technisch en functioneel, dat is de basis en daar gaat een groot deel van het programma over. Maar vanaf de eerste weken bij een opdrachtgever zitten ze ook in overleggen met key users, projectleiders en mensen die al twintig jaar met het systeem werken. Daar wordt gevraagd wat er nodig is, waarom iets niet kan en of het volgende week af is.
Daar wordt iets anders van ze gevraagd dan techniek. Aanvoelen wat er achter een vraag zit. Je boodschap aanpassen aan wie tegenover je zit. Weten dat empathie en duidelijk zijn prima samengaan. Dat is nodig vanaf dag één.
Dat raakt precies de plek waar veel SAP-organisaties nu al kwetsbaar zijn. In gesprekken met IT- en Business Unit Managers horen we namelijk steeds hetzelfde: juniors zijn niet per se het grootste probleem; senioriteit is schaars. En juist van die schaarse capaciteit vragen we vervolgens om de nieuwe generatie vanaf nul op te leiden.
Waarom dit nu zwaarder weegt
Soft skills zaten altijd al in ons programma. Wat veranderd is, is hoeveel ze uitmaken.
De technische kant wordt toegankelijker. AI schrijft mee, zoekt mee en verklaart foutmeldingen die vroeger een halve middag kostten. Techniek blijft even belangrijk, maar het is minder vaak het punt waarop een traject vastloopt. Dat punt verschuift naar wat je niet kunt opzoeken. Aanvoelen dat een key user iets niet zegt. Een vervelend bericht brengen over een deadline.
Dat leer je niet uit een handboek. En dus zijn wij scherper gaan kijken naar wat we onze trainees precies meegeven.
Vier vaardigheden die je meteen merkt
Ons programma is opgebouwd rond een breed pakket: communiceren, samenwerken, zelfreflectie, feedback geven en ontvangen, assertiviteit, presenteren, iemand aanspreken op gedrag. Dat hele pakket komt aan bod, en per trainee zoomen we in op de vaardigheden waar die persoon het meest aan heeft.
Vier daarvan lichten we er hier uit, omdat het de vaardigheden zijn waarvan jij als opdrachtgever het effect het snelst merkt.
-
Doorvragen aan de voorkant van het ontwerp.
Het moment waarop de meeste fouten worden gemaakt, ligt vóór de eerste regel configuratie. Een key user vraagt om iets wat lijkt op wat hij al had. Wie dat opschrijft en gaat bouwen, levert precies dat. Wie doorvraagt tot hij begrijpt welk probleem eronder ligt, levert iets wat wél werkt. -
Omgaan met weerstand.
In elk traject is er iemand die het er niet mee eens is. Bij een migratie zeggen mensen zelden dat ze het spannend vinden. Ze zeggen dat het vroeger beter werkte. Wie dat verschil niet hoort, lost het verkeerde probleem op. En een junior die schrikt van weerstand gaat meebuigen of dichtklappen. Allebei kost het jou tijd. -
Pro-activiteit.
Er zit een groot verschil tussen iemand die meldt dat iets niet af komt op de dag van de deadline, en iemand die dat drie weken eerder ziet aankomen en het zegt. -
Persoonlijk leiderschap.
De onderlaag onder de andere drie. Weten waar je goed in bent, transparant zijn wanneer je iets niet weet, en daar naar handelen.
Deze vier vaardigheden komen uit wat we jaarlijks terugzien bij de trainees die we opleiden en bij de opdrachtgevers waar ze terechtkomen.
Een training volgen is niet hetzelfde als het kunnen
Na een blok theorie en over specifieke vaardigheden, denken trainees dat ze het kunnen. Tot ze tijdens een demo de wind van voren krijgen en merken dat het toch niet meekomt. Vaardigheden vragen dus vooral om praktische toepassing. Veel oefenen, in een omgeving waar fouten mogen en waar je er iets van leert in plaats van dat je er een project mee raakt.
Daarom werken onze trainees tijdens het traineeship voor een fictief bedrijf dat en dat alles heeft wat een echte opdrachtgever ook heeft. Ze halen zelf op wat er gebouwd moet worden, in een gesprek waarin de klant niet precies weet wat hij wil. Ze bouwen het, technisch en functioneel. Ze presenteren de demo. En ze gaan door het weerstandsgesprek, waarin ze kritiek krijgen en moeten leren daarmee om te gaan zonder om te vallen en zonder dicht te slaan.
Welke vaardigheden werk vragen, verschilt sterk per persoon. De één presenteert moeiteloos maar durft een deadline niet ter discussie te stellen. De ander vraagt scherp door en klapt dicht zodra iemand boos wordt.
Daarom voeren we 1-op-1 gesprekken. Je kunt heel goed weten hoe je iemand aanspreekt op gedrag en het in de praktijk alsnog niet doen. Daar zit meestal een belemmerende gedachte onder, en die is voor iedereen anders. Daar duikt de trainee samen met een coach in. Dat is maatwerk, en het is precies het deel dat bepaalt of iemand het straks bij jou wel doet.
En dan begint het pas
De begeleiding stopt niet als een trainee bij jou start. In de praktijk lopen de trainees tegen dingen aan die tijdens de opleiding niet lastig leken, omdat er nu een echte klant zit en een echt belang. Die coaching loopt gewoon door.
Voor jou betekent dat: er blijft iemand meekijken op de ontwikkeling van deze junior, zonder dat jij die rol erbij moet nemen.
Wat je daaraan hebt
Iemand die technisch aan de slag kan en die je niet hoeft te beschermen tegen het gesprek. Die zelf uitvraagt, zelf terugkoppelt en op tijd aangeeft wanneer iets niet gaat lukken. Die niet klakkeloos begint maar doorvraagt als iets vanzelfsprekend lijkt, kritisch is waar dat nodig is en bij tegengas gewoon blijft staan.
In een traject waarin veel verandert, scheelt dat je meer tijd dan welke technische voorsprong ook.
We trainen allebei de kanten. De techniek omdat het werk anders niet af komt, het gesprek omdat het anders het verkeerde werk wordt.